OVER RECHT EN GERECHTIGHEID: TUSSEN IDEAAL EN PRAKTIJK

6 12 2009 (Ere-) vrederechter Freddy Evers ontvangt de jaarlijkse prijs van de Liga voor Mensenrechten. Proficiat Freddy !

De toelichting vindt u hier . De uitgereikte ‘Vrouwe Justitia met vleugels’ vindt u hier .

OVER BEMIDDELING:

“Wat bij uitstek met de voorgestelde creatie van de ‘familierechtbank’ - het troetelkind van Minister Wathelet - bereikt zal worden, is dat de traditionele, lokale bemiddelaar bij uitstek, de vrederechter uit de bemiddeling verbannen wordt. (...) Er is nochtans een totaal andere koers mogelijk, voor een nog meer lokaal verankerde justitie, die snel en zonder procedurefantasietjes kan werken(...) Het ‘kort geding bij de vrederechter zal informeler en vlugger verlopen, indien de persoonlijke aanwezigheid van de partijen verplicht wordt, en daardoor bij alle partijen als partner en ouder, beter beleefd worden dan de ‘ver-van-mijn-bed-show’ in de familierechtbank van de arrondissementszetel. Als de minister dan nog eindelijk toelaat dat ook de vrederechters een beroep doen op het personeel van de justitiehuizen zijn we een hele brug verder, zonder dat dit één eurocent zal kosten, zelfs niet voor een info - campagne, en glanzende brochures. Bemiddeling is een zaak van inlevingsvermogen en gezond verstand, maar de hervorming van Justitie...ook !”

Vrederechter Nolf in De Juristenkrant 25 11 2009, p. 11. De volledige tekst vindt u hier .

FRANK FOCKETEYN BIJ PHARA (26 10 2009) over ‘BRIEF AAN MIJN RECHTER’

“Ik wil dat iemand mij begrijpt, één enkel iemand...”

zie verder op deze link .

“DE MAGISTRATUUR IS TE ZELFGENOEGZAAM”

“Fundamenteel is er nog steeds een gebrek aan interne democratie binnen de magistratuur. Het apparaat stelt zichzelf te weinig in vraag.”

Freddy Evers, afscheidsinterview als vrederechter in De Juristenkrant 30 09 2009 p.15

“WAAR NAARTOE MET HET GERECHT ?”

“Cruciaal is dat we mensen op een andere manier met het gerecht leren omgaan. Start met mensen vertrouwd te maken met de gebruiken van het recht. De rest volgt wel.”

Frank Judo, Voorzitter Vlaamse Juristenvereniging, op het LegalWorld-Congres van Kluwer, geciteerd in De Juristenkrant 16 09 2009 p. 7

KAFKA

“Was er nog hulp mogelijk ? Waren er tegenargumenten die men vergeten had ? Natuurijk waren die er nog. De logica is weliswaar onwrikbaar, maar tegen een mens, die wil leven, kan zij niet op” (F. Kafka, Het proces, slot)

OVER DE HERVORMING VAN JUSTITIE: TUSSEN PROFFEN EN GEZOND VERSTAND

“ALS JE BEGINT MET ..........”

“Kijk naar Oostende. Die is de arbeidsrechtbank en de politierechtbank kwijtgespeeld. De rechtbank van koophandel zou ook Oostende verlaten. Dan resten daar nog enkel de vredegerechten. Als je begint met afkalven, dan weet je waar dat eindigt.”

Paul Tavernier, Stafhouder te Brugge in De Juristenkrant 14 10 2009 p. 7

“BLINDE VLEKKEN IN DE HERVORMING VAN JUSTITIE”

“Recht dient niet op een autoritaire wijze uitgesproken met geblinddoekte afstandelijkheid. In een sociale democratie moet recht gesproken worden door maatschappelijk betrokken rechters, die interactief in debat gaan met partijen. Dit is echt geen utopie. Sommige vredegerechten hebben een verhouding van 2 minnelijke schikkingen op 1 vonnis (zie www.vredegerechtroeselare.be ). Recht op mensenmaat. Vrederechters zijn ‘des juges de proximité’, en dat is iets helemaal anders dan de eerstelijnsrechters die de eenheidsrechtbank zal zijn. Een eerste lijn kan immers heel ver van de burgers staan. Nabijheid van de rechter heeft vele betekenissen:

1. -Interactioneel: de gebruikte taal is begrijpelijk, rechtzoekenden durven nog zonder raadsman verschijnen, de rechter gaat makkelijker ter plaatse, enz.
   

2. -Temporeel: de procedure verloopt snel en vlot, en er wordt recht gesproken binnen een redelijke termijn.
   

U zult het misschien niet geloven, maar de rechters die ten volle beantwoorden aan dit profiel, nl. de vrederechters, wil de minister afschaffen door ze onder te brengen in de eenheidsrechtbank. Dit ontdoet, zoals ook de Hoge Raad heeft gesteld, de vredegerechten van hun eigenheid.

Geachte Minister, indien u wenst te opteren voor een radicale vervreemding van de bevolking ten opzichte van Justitie, dan moet u vooral deze laatste denkpiste realiseren”.

Hendrik Vuye, professor Staatsrecht en Mensenrechten Universiteit Namen in De Morgen 13 10 2009 

HET DEBAT OVER DE EENHEIDSRECHTBANK: VOOR EN TEGEN (in ‘Kiezen tussen recht en rechtvaardigheid’, Bijdragen en Colloquium 01 10 2009 F. Evers)

1. -VOOR: Bruno Schoenaerts: “Wat stelt de minister van Justitie nu voor ? De aparte vredegerechten en politierechtbanken verdwijnen als eigen koninkrijkjes en komen onder het gezag van deze ene rechtbank, maar ze blijven wel op de plaats waar ze nu zijn. (...) De huidige vrederechter zal een arrondissementsmagistraat zijn die een aantal plaatselijke vrederechtbanken zal bedienen. Iedere parochie hoeft niet zijn eigen pastoor te hebben” (p. 139 - 141)
   

2. -TEGEN: Guy Rommel: “We weten ondertussen wat dat betekent: nog meer vertraging, nog meer complexiteit, nog minder betaalbaarheid. (...) Uitgerekend een product van het Kortrijks KMO-paradijs, de motor van een bloeiend sociaal-economisch weefsel, neemt fatale risico’s met de vrederechtelijke kmo’s. Het enig gerecht dat vandaag echt vlot draait, moet blijkbaar voortaan vierkant draaien.” (p. 235)
   

“NIEUWE VOORSTELLEN VOOR EEN MODERNE JUSTITIE”

“Ik ben er voorstander van om deze opdeling eerder te verdiepen dan ze te laten verwateren (...) Zo is men in het bedrijfsleven geëvolueerd van het Fordisme (lopende band in grote entiteiten) naar het Zweedse Volvo-model met werkbare units, die binnen een geheel verantwoordelijkheid dragen. (...)Eerder dan te weinig eenheid, denk ik dat Justitie als instelling lijdt aan te veel eenheid. Onze organisatie is blijven steken in het 19e eeuwse piramidemodel ‘top-bottom’. (....) omdat het gewicht van de top erin zo zwaar doorweegt, dat de interne democratie te weinig ontwikkeld wordt. Wanneer men bij  de voorgestelde hervorming én de territoriale omschrijvingen én de indeling in rechtsdomeinen wil doorbreken, dan creëert men een gerechtelijke hypermarkt, die uiteraard moet gemanaged worden. Vraag is of die hypermarkt nodig is en er niet met een ander model van leiding moet gewerkt worden, dat meer eigentijds is en mikt op responsabilisering. (...) Daarvoor moeten bureaucratische belemmeringen worden weggesneden, eerder dan structuren vergroot, die de bureaucratie nog zullen vermeerderen. (...) Het eenheidsloket is flauw en illustreert het opwarmen van voorstellen van 10 jaar geleden (...) oogverblinding. Iedereen weet dat de bevoegdheidsdiscussies marginaal zijn en niet het reële probleem van justitie vormen Bovendien creëert het een super-inleidingsrechter die geen recht meer spreekt, maar documenten van de griffier ondertekent. Dit is het omgekeerde van responsabilisering en toont heel goed aan wat het gevaar is van een schaalvergroting die buiten de mensenmaat staat”

Lieven Lenaerts, raadsheer in het arbeidshof te Brussel in De Juristenkrant 13 05 2009 p. 14

“NUT VAN MEGARECHTBANKEN IS BEGOOCHELING”

“Indien men aan de rechtzoekende de toegang wil verzekeren tot één loket, heeft men geen oog voor de inmiddels doorgevoerde hervormingen (...) Het valt op dat de optie van één arrondissementsrechtbank een politieke optie wordt, zonder dat de voorgehouden voordelen door wetenschappelijk onderzoek geschraagd of bewezen worden (...) Het gevaar bestaat dat goed werkende instellingen, die dicht bij de mensen staan, en geen gerechtelijke achterstand kennen, opgeslorpt worden in een groter geheel, zonder garantie dat hun verworvenheden bewaard blijven. Een rationele benadering van de modernisering vereist een duidelijke afbakening van de werkelijke doelstelling (...) Men mag zeker niet terugvallen in gepalaver over gekende elementen en vraagstukken, maar teruggrijpen naar oude formules is niet noodzakelijk de juiste oplossing.”

Fred Erdman, ere-senator in De Juristenkrant 7 11 2007 p. 16